Μια άγνωστη αεροπορική τραγωδία του 1939 στην Αλίαρτο

Η ιστορία πίσω από τη σπάνια φωτογραφία

Μια σπάνια φωτογραφία-ντοκουμέντο που ήρθε στο φως της δημοσιότητας μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το Αρχείο Δημοπρασιών Φαϊτάτζη, αποκαλύπτει ένα ξεχασμένο ιστορικό γεγονός που ενδέχεται να έλαβε χώρα στον τόπο μας λίγους μήνες πριν από το ξέσπασμα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Η φωτογραφία συνοδεύεται από την καταγραφή: «ΑΛΙΑΡΤΟΣ Βοιωτίας. Πτώση αεροπλάνου την 28η Μάϊου 1939».

Τι ακριβώς συνέβη όμως εκείνη την ημέρα και γιατί το περιστατικό αυτό παρέμενε άγνωστο στα επίσημα ελληνικά αρχεία; Η ιστορική έρευνα δίνει πολύ ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

Το χρονικό της μοιραίας πτήσης

Την άνοιξη του 1939, η Ελληνική Βασιλική Αεροπορία περίμενε την παράδοση 24 υπερσύγχρονων για την εποχή γαλλικών δικινητήριων βομβαρδιστικών αεροσκαφών, τύπου Potez 633 B2 Grec. Τα αεροπλάνα αυτά έφταναν στην Ελλάδα πετώντας απευθείας από τη Γαλλία (πτήσεις παράδοσης), με γαλλικά πληρώματα.

Το συγκεκριμένο αεροσκάφος της φωτογραφίας φαίνεται να είναι το B-222. Κατά τη διάρκεια της πτήσης του πάνω από τη Βοιωτία, παρουσίασε σοβαρή βλάβη.

Αναγκαστική προσγείωση

Όπως μαρτυρά η εικόνα, το γαλλικό πλήρωμα επιχείρησε αναγκαστική προσγείωση σε ανοιχτή έκταση. Λόγω της μορφολογίας του εδάφους, το αεροσκάφος αναποδογύρισε («καποτάρισε»), με αποτέλεσμα ο κινητήρας και η έλικα να καταστραφούν ολοσχερώς.

Στη φωτογραφία διακρίνονται Γάλλοι αξιωματικοί της αεροπορίας (Armée de l'Air) και τεχνικοί να επιθεωρούν το σημείο. Δυστυχώς, σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές, η πρόσκρουση ήταν σφοδρή και οι δύο Γάλλοι αεροπόροι έχασαν τη ζωή τους.

Η γεωγραφική «σύγχυση»: Αλίαρτος ή Τανάγρα;

Αν ψάξει κανείς στα επίσημα στρατιωτικά αρχεία, η απώλεια του συγκεκριμένου Potez 633 αναφέρεται γενικά στην «περιοχή της Τανάγρας». Ωστόσο, η καταγραφή του αρχείου Φαϊτάτζη μάς μεταφέρει στην Αλίαρτο. Πώς μπορεί να γεφυρωθεί αυτή η διαφορά;

Υπάρχει η ισχυρή πιθανότητα το αεροπλάνο να κατέπεσε όντως στην Αλίαρτο ή στην Κωπαΐδα, καθώς η περιοχή μας βρίσκεται ακριβώς πάνω στην ευθεία της αεροπορικής γραμμής πτήσης που ακολουθούσαν τα αεροσκάφη ερχόμενα από τη Δυτική Ευρώπη με κατεύθυνση προς την Τανάγρα και την Αττική. Είναι πολύ πιθανό το γαλλικό βομβαρδιστικό να παρουσίασε βλάβη κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας, με τον πιλότο να επιχειρεί την αναγκαστική προσγείωση στις επίπεδες εκτάσεις της Αλιάρτου ή της Κωπαΐδας, ενώ για τα ξένα στρατιωτικά αρχεία της εποχής ολόκληρος αυτός ο αεροπορικός διάδρομος της Βοιωτίας αναφερόταν γενικά ως "περιοχή Τανάγρας".

Το γεγονός ότι το πλήρωμα ήταν αλλοδαπό εξηγεί επίσης γιατί το δυστύχημα δεν καταγράφηκε ποτέ στο ελληνικό βιβλίο πεσόντων αεροπόρων.

Η φωτογραφία αυτή αποτελεί ένα πολύτιμο τεκμήριο, που ανοίγει ένα παράθυρο έρευνας για το πώς η Αλίαρτος βρέθηκε στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων της δραματικής εκείνης περιόδου.

Ιστορικά & Τεχνικά Στοιχεία του Αεροσκάφους:

Για τους λάτρεις της αεροπορικής ιστορίας, ακολουθεί η επίσημη καταγραφή του αεροσκάφους από τα διεθνή μητρώα:

Τύπος Αεροσκάφους: Potez 633B.2
Σειριακός Αριθμός Κατασκευαστή (MSN): 4654.2G
Γαλλικό Νηολόγιο: F-ARQQ (Καταχωρημένο στην εταιρεία SNCA du Nord / Paris με βάση το Meaulte)
Ημερομηνία Έκδοσης Πιστοποιητικού Νηολόγησης (CoR 6372): 23/05/1939
Αριθμός Μητρώου στην Ελληνική Βασιλική Αεροπορία: B-222
Επίσημη Καταγραφή Συμβάντος: «Καταστράφηκε στην περιοχή της Τανάγρας κατά τη διάρκεια της πτήσης παράδοσης στις 07/09/1939, το γαλλικό πλήρωμα, και οι δύο νεκροί».